Uitleg
Het streepje bij de accent aigu (é) wijst naar Heiligerlee en wordt uitgesproken als de e in lee. Het streepje bij de accent grave (è) wijst naar Den Helder en wordt uitgesproken als de e in hel.
Of: é met de regel méé — streepje naar rechts dus.
Of: stel je een klok voor, de accenten zijn de wijzers. De accent aigu wijst naar de een en wordt uitgesproken als de ee in "een". De accent grave wijst naar de elf en de e wordt uitgesproken als de e in "elf".
Of: stel je het streepje voor als een berg (/ of \). Bij de é fiets je de berg op, dat duurt langer, dus een lange ee-klank. Bij de è ga je de berg af, dat gaat sneller, dus een korte e-klank.
Let op
De officiële spelling gebruikt tegenwoordig in veel gevallen alleen nog é (niet meer è) — check bij twijfel de officiële spelling op woorden.org of in het Groene Boekje. En zoals een lezer terecht opmerkte: geen van deze vuistregels gaat altijd op, er zijn woorden waarbij de klemtoon/uitspraak toch net anders ligt (zie ook dit taaladvies).
Alternatieven
- Eén woord onthouden is genoeg: élève (leerling). De eerste é wijst naar rechts (lange ee), de tweede è wijst naar links (korte e) — precies zoals bij een dakje.
- De è (accent grave) "kijkt" ernstig: vandaar "grave", zowel in het Frans als het Engels een woord voor "ernstig".
- Stel je de accent grave voor als een schepje dat de tuin in graaft: de schep gaat naar links de grond in — dat is dezelfde richting als het streepje van de è. De é is dan de andere kant op.
- EEEEEEEEEgu: aigu spreek je uit met een lange e-gu-klank. De accent grave is dan de andere, kortere klank.
- Als er è staat, dan remt het streepje af, dus spreek je het kort uit. Staat er é, dan gaat het streepje mee, dus spreek je het als ee uit.
- Met de coupé reis je mee (klinkt het als coupé, dan schrijf je het accent net zo). De baby in de crèche zegt bèèè (klinkt het als bèèè, dan schrijf je het accent net zo).